Will Verhoeven

Definitieve ontwerp voor Bomenkunst 2014  (hoek Hoevenseweg/Sparrendreef)

Korte schets van de ontwerpfase.

Na een aantal eerste onderzoekjes neem ik als uitgangspunt ‘kapelletje’.

Passend bij de Hollandse Eik, die sinds mensenheugenis vaak het decor of zelfs de hoofdrol speelt bij verering van hogere machten -(Thor, Wodan). Voorbeelden zijn de Wodanseiken bij Wolfheze en, meer in de buurt en recenter, de Heilige Eik bij Spoordonk. In Vlaanderen staan langs velden en bij kruispuntjes nog veel zogenaamde veldkapellen. Tijdens een ‘studiereisje’ door de omgeving van Turnhout valt me op dat bij veel kapelletjes Maria (of een andere te vereren heilige) letterlijk dusdanig hoog geplaatst staat dat je wel moet opkijken. Het roept een bijna vergeten irritatie op.

Macht. Ik ben allergisch voor macht. Ik voel me al snel ingeperkt en waarom moet ik ópkijken naar iets of iemand.

Met die boosheid gewapend kom ik al ontwerpend, via ‘Het Altaar voor een Eikel’ op ‘Een hoge stoel’. Eentje waar je maar moeilijk op kunt komen en uiteindelijk makkelijk weer afvalt. Kerkelijke ‘bazen’, bankiers, Poetin-achtigen enz. In gedachten bekleed ik de bosgrond rondom de hoge stoel met de parafernalia van de talloze omlaag gevallenen.

 

 

 

 

 

 

(eerste 3D-schets)

 

 

 

 

Ik zoek nog verder naar een duidelijker visuele verwijzing naar de kapelletjes die als inspiratie hebben gediend. De stoel is ook te ijl. Misschien toch een achtergrond.       

Intussen ontstaan plannetjes om de macht aan de kaak te stellen door animaties te maken. Paus Innocentius X van Francis Bacon is een mooie aanleiding. Ik verzamel krantenknipsels: Assad, Janoekovitsj, Poetin, Rijkman Groenink, enz. De macht ontkracht.

Maar al die tijd knaagt er iets.

Ik ben eigenlijk niet echt geïnteresseerd in de macht. Het is te plat. Mijn hele benadering van het kapelletje is daardoor te plat. Te rancuneus ook.

In een tentoonstelling in het MAS in Antwerpen waar het gaat over macht en symbolen die die macht bevestigen, wordt het beeld wat groter getrokken: macht is van alle tijden en van alle culturen. Blijkbaar is het een concept wat past bij de mens. Althans tot op heden. Het ‘volk’ heeft behoefte iemand op een positie te plaatsen die hem (meestal een hem) uittilt boven hen. En natuurlijk is er dan wel iemand te vinden die op die stoel wil zitten.

 

 

               

 

 

 

 

 

                                                                                                                                                                                                                           (tweede 3D schets)

Als ik samen met een vriend de tweede 3D schets bij de boom plaats om te kijken, passeren twee wandelende dames. Zij completeren  mijn beeld.

Ze zien een stoel die rechtstreeks voortkomt uit de aarde, verbonden met de kern. Om het beeld volledig te maken zouden ze graag Maria op de stoel zetten. Er is namelijk wel een mannelijk element (de opgerichte driehoekige vorm) maar geen vrouwelijk.

Dit is de gedachten-opening waarop ik lijk te hebben gewacht.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Nu wordt het beeld gevuld met andere betekenissen en krijgt het de lading die het uittilt boven het platte machtssymbool. Op de stoel zetelt de mens. De mens die de verbinding is tussen aarde en hemel. Voortkomend uit de samensmelting van het mannelijke en het vrouwelijke.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Nog altijd om dezelfde stoel maak ik een ruimtelijke vorm die een samenvoeging is van een opgerichte driehoek en een dragende. Het wordt ook een beetje een baken. De acht vlakken die ontstaan, verwijzen ook naar de octaëder. Een zeer stabiele vorm, lees ik, die het samenkomen van de mannelijke en de vrouwelijke polariteit, hemel en aarde symboliseert. Er zijn meditatieve oefeningen waarin je je voorstelt dat de octaëder om je heen is. Je bovenlichaam in de bovenste piramide en je onderlichaam in de onderste. Het roept gevoelens van veiligheid en geborgenheid op. Nou, mooier kan het niet worden.

 

 

 

 

 

 

 

 

                                                                                                                                                                                              (defintieve ontwerp, detail)

 

Voor het uiteindelijke beeld krijg ik van Timmerfabriek Horvers en Wolfs (www.horversenwolfs.nl) een achthoekig gefreesde balk van een Douglas spar. Wat forser als mijn ´schetshout´. Elk materiaal stelt zo zijn eigen eisen en dat zal het resultaat beïnvloeden. Het uiteindelijke beeld zal ik baseren op het definitieve ontwerp zoals hierboven is weergegeven. Hoogte van het beeld zal ongeveer 2,5 meter worden.